7 راز طلایی برای مهارت اجتماعی کودکان

روانشناسی کودک

1395/08/15
763
0
در جامعه گذشته، یعنی همان جامعه‌ای که والدین امروزی در آن پرورش یافته‌اند، روابط مردم در قالب مافوق و زیر‌دست بود.اما امروزه....

جامعه خوب سازمان یافته بود و هرکس به نقش خود واقف بود. اگر جامعه همان ساختار را حفظ می کرد، شاید برخی از مشکلات الآن اصلاً وجود نداشت، اما جامعه ایستا نیست و تغییرات سریع آن منجر به تغییرات ساختاری جدی و اجتماعی در آن شده است.

اکنون کودکان در خانوادهایی پا به عرصه وجود می گذارند که تک تک اعضا برای کسب برتری و احقاق حقوق فردی و اجتماعی خود مبارزه می کنند.

کودک امروز در چنین فضایی متولد شده و رشد می یابد و لذا شیوه سنتی مجاب کردن او به اطاعت، یعنی تشویق و تنبیه، آن طور که در گذشته مؤثر بوده است، دیگر اثر ندارد.

1_ کودکان امروز

کودکان امروز تشویق را حق خود دانسته و والدینی که متکی به تشویق هستند، خوب می دانند فرزندشان زمانی کارش را انجام می دهد که تشویق شود.

از طرف دیگر امروز دیگر تنبیه مؤثر نیست. کودک امروز یادگرفته که "اگر شما مرا تنبیه کنید، من هم حق دارم شما را تنبیه کنم".

پس باید چه کرد؟ وقتی روش های قدیمی فرزند پروری پاسخ نمی دهد، چه راه حلی معقولانه تر است؟ روش های جدید فرزند پروری بر مبنای اصل برابری و احترام متقابل استوار است. برابری با شباهت هم معنا نیست؛ زیرا طبیعی است که بزرگسال و کودک شبیه به هم نیستند و بزرگسالان مجرب تر، باتجربه تر و داناتر هستند. بنابراین منظور از برابری کودک و بزرگسالان، ارزش های انسانی و هم شأنی است. در یک جامعه هر کس موظف به احترام متقابل گذاشتن و عمل کردن طبق محدودیت های تعریف شده در جامعه است.

2_ کودکان و هدف از سوءرفتار

کودک بدرفتار باور ندارد که با کمک رفتار مفید هم می تواند تعلق خاطر به دست آورد؛ لذا سعی دارد از طریق سوءرفتار آن را جست وجو کند. به طور خلاصه والدین باید یادبگیرند که به نتایج سوءرفتار توجه کنند، نه به خود رفتار. نتایج سوءرفتار کودک، مقصود او را نشان می دهد.

رادلف درایکورز روان پزشک برجسته،علت سوءرفتار کودکان را به چهار دسته تقسیم می کند:

3_ جلب توجه

جلب توجه ویژگی است که در همه کودکان دنیا مشترک است. وقتی یک کودک نتواند به روشی درست و مفید جلب توجه کند، از طریق غیر مفید سعی در جلب توجه دارد و لذا سوءرفتار در کودکان شکل می گیرد.

4_ قدرت طلبی

برخی از کودکان باور دارند در صورتی احساس تعلق خواهند داشت که رییس باشند. این گونه کودکان در جست وجوی قدرت نمایی هستند. چنین کودکی ممکن است انتظارات خود را با داد و فریاد به والدین عنوان کند و یا با والدینش مشاجره کند و یا حتی با سکوت از انجام هر عملی خودداری کند.

5_ تلافی جویی

برخی از کودکان می خواهند رییس باشند، اما چون در این نزاع قدرت با والدین نمی توانند برنده شوند، تصمیم می گیرند احساس تعلق را در راه های تلافی جویانه بیابند. دریکورس این هدف را تلافی جویی می نامد. چنین کودکی ممکن است چیزی بگوید یا عملی را انجام دهد که آزار دهنده باشد و یا با عصبانیت به والدینش نگاه کند.

6_ نمایش بی کفایتی

برخی از کودکان بی خیال می شوند. برای آن ها راه احساس تعلق پیدا کردن این است که از دیگران بخواهند آن ها را تنها بگذارند. رفتارشان می گوید: من نمی توانم آن کار را انجام دهم. دریکورز این عمل را نمایش بی کفایتی اطلاق می کند.

لذا یکی از راه های کمک به فرزندان برای این که بتوانند احساس تعلق پیدا کنند، این است که در برقراری ارتباط با آن ها تمرکز شود. ارتباطات مثبت و قوی، راهی است طولانی به سوی کمک کردن به کودکان به منظور یاددادن انضباط مثبت.

7_ انضباط مثبت

منظور از انضباط مثبت، تلاش در جهت اتخاذ یک ارتباط و تعامل خوب است. به حرف ها و نظرات فرزندتان گوش دهید، اما از قرار دادن حد و مرز و شرط و شروط مشخص نهراسید. پیشنهاد می کنیم به شکل زیر عمل کنید:

1. همیشه بیننده رفتارهای خوب فرزندتان باشید و او را مورد تشویق و قدردانی قرار دهید؛

2. از خطاها و غرغرهای کوچک و قابل اغماض گذشت کرده و آن ها را نادیده بگیرید.

3. مشاجره را برای وضعیتی که هیچ گزینه و انتخابی برای برخورد با فرزندتان نیست و شما باید به او "نه" بگویید، نگه دارید؛ مثلاً مواقعی که سلامتی او در خطر است.

4. بیش از حد متوقع نباشید. این که بچه ها با انجام مکرر یک سری کارها حتی پس از مخالفت شما برای انجام آن، عکس العمل شما را بسنجند، کاملاً طبیعی است؛ زیرا این راهی است که آن ها متوجه می شوند چه چیزی از جانب شما پذیرفتنی و چه چیزی غیرقابل پذیرش و اغماض است.

5. خودتان را جای فرزندتان بگذارید. به عقب برگردید و ببینید زمانی که کودک بودید، چه طرز تفکری داشتید و چگونه دنیای بزرگسالان برایتان غیرجذاب بود.

6. کمک کردن روزانه و عادی به کودکان به آن ها احساس اطمینان و امنیت خاطر می دهد و اگر آن ها انتظار داشته باشند کارها طبق یک روال زمانی و یا یک روش اتفاق بیفتد، احتمال تعارض و ستیز بین شما کم تر خواهد شد. مثلاً به طور معمول بدانند که بعد از شام، وقت مسواک زدن و خوابیدن است.

7. محدودیت های معقول وضع کنید. اگر کودکان اجازه داشته باشند هر کاری می خواهند انجام دهند، به ندرت احساس امنیت خواهند کرد. در واقع گاهی رفتار بد آن ها تنها برای شناخت حد و مرزهاست، نه به علت علاقه مندی به ستیزه جویی با والدین.

8. قوانین خانوادگی را به کم ترین حد ممکن برسانید؛ در غیر این صورت، فرزند شما در بین قوانین متعدد گرفتار خواهد شد و حتی بسیاری از آ ن ها را نمی تواند به ذهن بسپارد.

9. واقع گرا باشید. بسیاری از رفتارهایی که والدین آن ها را سرکشی و نافرمانی و یا غرغر کردن می دانند، تنها یک بخش طبیعی از روند رشد کودک است. کودکان که کمی بزرگ تر می شوند، سعی می کنند استقلال خود را احراز کنند؛ لذا اگر با سایر والدین صحبت کنید، به احتمال زیاد خواهید دید آن ها نیز مشکلات و موارد مشابهی داشته یا دارند.

چرا این سبک رفتار نتیجه مثبت می دهد؟

زمانی که والدین از فرزندان خود توقع رفتارهای سنجیده و معقول دارند، در واقع آن ها مسئولیت های افراد را در قبال یکدیگر روشن کرده اند. زمانی که والدین خط و مشی های صریح و هم سانی برای رفتار ارائه می دهند، کار کودک را برای طبقه بندی دنیای اجتماعی به مراتب آسان تر می سازند.

هم چنین هنگامی که تقاضای والدین با توضیحات منطقی همراه باشد، احتمال بیشتری وجود دارد که کودک محدودیت های اعمال شده بر رفتارش را بپذیرد.

هنگامی که والدین واکنش های کودک را مدنظر قرار می دهند و مهر و محبت از خود نشان می دهند، کودک مفهوم کنترل بر اعمالش را درک می کند و حس باارزش بودن را به دست می آورد.

بدین ترتیب نتیجه نهایی این سبک فرزندپروری، کودکی شایسته است که سازگاری روانی مؤثر و نتیجه بخشی از خود بروز می دهد. این روش می تواند کاملاً برای رشد عزت نفس و استقلال فکری مطلوب باشد. این روش می تواند میزان آگاهی از احساسات دیگران، درک استانداردهای اجتماعی و اخلاقی، و آرزوها و امیدها نسبت به اهداف مشترک (از قبیل پیشرفت تحصیلی) را افزایش دهد. به علاوه پدر یا مادر روش های تعاملی را ایجاد و تسریع می کنند که مستلزم تبادل افکار و انعطاف پذیری و تلاش هایی در جهت درک متقابل باشد. این کار می تواند مهارت هایی را در روابط بین فردی پرورش دهد که این مهارت ها در عوض می توانند به تعامل و کنش های متقابل و حساس اجتماعی با هم سالان کمک کرده و در نتیجه کودکان محبوب تر با سازگاری بیشتر و بهتر را تربیت کند

اشتراک گذاری

نظرات